Aile hukuku, bireylerin aile ilişkilerinden doğan kişisel ve malvarlığına ilişkin hak ve yükümlülüklerini düzenleyen, Türk Medeni Kanunu’nun en kapsamlı özel hukuk alanlarından biridir. Evliliğin kurulması, devamı ve sona ermesi, eşlerin birbirlerine karşı hak ve yükümlülükleri, çocukların hukuki statüsü ile aile birliğinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümü aile hukukunun temel konularını oluşturmaktadır.
Aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar, yalnızca tarafların hukuki durumunu değil; ekonomik koşullarını, sosyal yaşamlarını ve özellikle çocukların geleceğini doğrudan etkileyebilmektedir. Bu nedenle her uyuşmazlığın somut olayın özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmesi, usul kurallarına uygun şekilde yürütülmesi ve hukuki sürecin titizlikle takip edilmesi önem taşımaktadır.
Aile hukukunun uygulamada en sık karşılaşılan konularından biri boşanma davalarıdır. Boşanma davaları, tarafların boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşmaya varmaları hâlinde anlaşmalı boşanma, uyuşmazlığın mahkeme tarafından çözümlenmesini gerektiren durumlarda ise çekişmeli boşanma olarak yürütülmektedir. Anlaşmalı boşanmada tarafların, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların velayeti, kişisel ilişki düzeni ve nafaka gibi hususları içeren bir protokol hazırlamaları gerekmektedir. Çekişmeli boşanmalarda ise evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olduğu ileri sürülen vakıalar, tarafların sunduğu deliller ve ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilerek yargılama yapılmaktadır.
Boşanma süreci yalnızca evlilik birliğinin sona erdirilmesinden ibaret değildir. Dava kapsamında veya sonrasında tedbir nafakası, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, velayet, çocukla kişisel ilişki kurulması, mal rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı, katkı payı alacağı, değer artış payı alacağı ve ziynet eşyası alacağı gibi birçok hukuki talep de gündeme gelebilmektedir. Bu taleplerin değerlendirilmesi, dosyanın özellikleri ve tarafların hukuki durumuna göre değişiklik göstermektedir.
Mal rejiminin tasfiyesi, özellikle edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması hâlinde önem kazanmaktadır. Evlilik süresince edinilen malvarlığı değerlerinin hukuki niteliği, kişisel mal ve edinilmiş mal ayrımı ile tarafların katılma alacağına ilişkin hakları, uyuşmazlığın kapsamına göre ayrıntılı şekilde değerlendirilmektedir.
Velayet ve çocuklara ilişkin uyuşmazlıklarda ise temel ilke çocuğun üstün yararının korunmasıdır. Mahkemeler, velayetin belirlenmesi, değiştirilmesi veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin kararlarında, ebeveynlerin taleplerinden ziyade çocuğun fiziksel, duygusal, sosyal ve eğitim bakımından üstün yararını esas almaktadır.
Aile hukukunun kapsamı yalnızca boşanma davalarıyla sınırlı değildir. Soybağının reddi, babalık davaları, evlat edinme, aile konutu şerhi, nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması, velayetin değiştirilmesi veya kaldırılması ve 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararları da aile hukukunun uygulama alanları arasında yer almaktadır.